Skip Ribbon Commands
Skip to main content

TIẾP TỤC ĐẨY MẠNH PHÂN CẤP THẨM QUYỀN GIẢI QUYẾT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH CHO LIÊN HIỆP HỢP TÁC XÃ

( Cập nhật lúc: 21/07/2022 00:00:00  )

Trong 20 năm qua, khu vực kinh tế tập thể với nhiều loại hình tổ chức kinh tế hợp tác đa dạng như hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, trong đó nòng cốt là hợp tác xã là một trong những thành phần kinh tế quan trọng, đóng góp vào những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Các tổ chức kinh tế hợp tác đã từng bước liên kết những người sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ, để hợp sức, góp vốn tạo điều kiện thuận lợi tương trợ lẫn nhau để cùng phát triển nhằm chia sẻ nguồn lực, lợi ích, kinh nghiệm, tạo nên mối liên hệ hài hòa giữa các thành viên theo hướng liên kết cộng đồng, mở rộng hợp tác giữa thành phần kinh tế tập thể với các thành phần kinh tế khác. Khu vực kinh tế tập thể đã khắc phục được một phần tình trạng yếu kém kéo dài, từng bước đổi mới gắn với cơ chế thị trường, bước đầu khẳng định là nhân tố quan trọng góp phần bảo đảm an sinh xã hội, ổn định chính trị ở cơ sở và sự phát triển kinh tế của thành viên.

Trong những năm gần đây, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã tuy gặp nhiều khó khăn và thách thức nhưng số lượng các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã vẫn tiếp tục gia tăng. Theo báo cáo của các Bộ, ngành, địa phương, ước năm 2021 cả nước thành lập mới 2.476 hợp tác xã, 14 liên hiệp hợp tác xã, thu hút trên 68.000 thành viên và khoảng 700 hợp tác xã thành viên mới. Ước tính đến cuối năm 2021, cả nước có 27.342 hợp tác xã, tăng khoảng 5% so với năm 2020), 103 liên hiệp hợp tác xã (tăng khoảng 3%) so với năm 2020). Khu vực kinh tế tập thể thu hút 5.692.000 thành viên, 668 hợp tác xã thành viên, tạo việc làm cho trên 1 triệu lao động. So với kế hoạch, số lượng hợp tác xã thành lập mới đạt và vượt kế hoạch, thu nhập cho lao động trong hợp tác xã được đảm bảo.

Do đó, có thể thấy rằng, việc tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa để người dân đăng ký thành lập hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã là nhiệm vụ cần thiết để tiếp tục gia tăng số lượng hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, góp phần không nhỏ vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Trong đó, thẩm quyền giải quyết các thủ tục hành chính lĩnh vực thành lập và hoạt động của hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã của cơ quan đăng ký kinh doanh các cấp cũng cần được quan tâm vì đây là cơ quan có trách nhiệm khai sinh ra hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã. Việc phân cấp thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính đúng vị trí, vai trò và khả năng triển khai sẽ góp phần không nhỏ trong việc cắt giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi hơn đối tượng thực hiện thủ tục hành chính.

THẨM QUYỀN GIẢI QUYẾT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH LĨNH VỰC THÀNH LẬP VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HỢP TÁC XÃ, LIÊN HIỆP  HỢP TÁC XÃ QUA CÁC THỜI KỲ

Giai đoạn trước năm 2004

Quy định pháp lý đối với cơ quan đăng ký kinh doanh: Luật Hợp tác xã 1996 và Nghị định số 16-CP ngày 21/2/1997 của Chính phủ đã quy định Hợp tác xã xin kinh doanh những ngành nghề phải được Thủ tướng Chính phủ cho phép thì xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh, thành phố (thuộc Uỷ ban nhân dân tỉnh thành phố sở tại) nơi dự định đặt trụ sở chính; các Hợp tác xã khác không kinh doanh những ngành nghề phải được Thủ tướng Chính phủ cho phép thì xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh tại Phòng Kế hoạch và Đầu tư quận, huyện (thuộc Uỷ ban nhân dân quận, huyện sở tại) nơi dự định đặt trụ sở chính. Liên hiệp hợp tác xã kinh doanh những ngành nghề phải được Thủ tướng Chính phủ cho phép và kinh doanh những ngành nghề khác đều đăng ký kinh doanh tại Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh.

Đánh giá: Trong giai đoạn này, mặc dù việc thành lập và đăng ký hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã vẫn thể hiện tính “xin cho” đối với những ngành nghề phải được Thủ tướng Chính phủ cho phép, nhưng việc quy định cơ quan cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh đối với hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong trường hợp này là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh mà không phải là cơ quan cấp trung ương cũng đã thể hiện tư duy tiến bộ trong sự phân cấp thẩm quyền thực hiện chức năng, nhiệm vụ.

Giai đoạn từ năm 2004 đến năm 2012

Quy định pháp lý đối với cơ quan đăng ký kinh doanh: Luật Hợp tác xã 2003 và Nghị định số 87/2005/NĐ-CP ngày 11/7/2005 về đăng ký kinh doanh hợp tác xã đã quy định Hợp tác xã đăng ký kinh doanh tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh hoặc cấp huyện nơi hợp tác xã dự định đặt trụ sở chính, tuỳ theo điều kiện cụ thể của hợp tác xã. Liên hiệp hợp tác xã đăng ký tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh.

Bên cạnh đó, Nghị định số 87/2005/NĐ-CP đã có quy định cụ thể về nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của cơ quan đăng ký kinh doanh. Theo quy định tại Nghị định này, cơ quan đăng ký kinh doanh được tổ chức ở tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương và ở cấp huyện, quận, thị xã thành phố thuộc tỉnh bao gồm: Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh là Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư và Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện là Phòng Tài chính - Kế hoạch thuộc ủy ban nhân dân cấp huyện. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của cơ quan đăng ký kinh doanh là tiếp nhận hồ sơ đăng ký kinh doanh, xem xét tính hợp lệ của hồ sơ đăng ký kinh doanh và cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cho hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Đánh giá: Có thể thấy rằng, trong giai đoạn này, vai trò của cơ quan đăng ký kinh doanh đã được nâng cao hơn rất nhiều khi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cấp tỉnh/cấp huyện được phân cấp rõ ràng, cụ thể. Về cơ cấu tổ chức, giai đoạn này đã quy định rõ cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh là một đơn vị trực thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện là một đơn vị trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện. Bên cạnh đó, vai trò của cơ quan đăng ký kinh doanh đã được nâng cao hơn khi cơ quan đăng ký kinh doanh không phải xin ý kiến các cơ quan quản lý ngành có liên quan khác khi cấp giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.   

Giai đoạn từ năm 2013 đến nay

Quy định pháp lý đối với cơ quan đăng ký kinh doanh: Ngay sau khi Luật Hợp tác xã 2012 được Quốc hội thông qua, ngày 21/11/2013, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 193/2013/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật hợp tác xã để cụ thể hoá tinh thần cải cách của Luật. Trong lĩnh vực đăng ký hợp tác xã, Nghị định đã bám sát những nội dung đổi mới, cải cách được quy định tại Luật, đồng thời thiết kế các quy định theo hướng tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho cho người dân, hợp tác xã khi gia nhập thị trường, trong quá trình tổ chức hoạt động cũng như khi rút lui khỏi thị trường.

Ngoài ra, để đảm bảo công tác quản lý nhà nước về đăng ký hợp tác xã, một vấn đề đáng ghi nhận đó là Nghị định đã sửa đổi quy định về cơ quan đăng ký hợp tác xã. Theo đó, hợp tác xã không còn được quyền lựa chọn cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh hoặc cấp huyện như trước đây. Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã vẫn sẽ tiến hành đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền nơi hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã dự định thành lập đặt trụ sở chính nhưng có sự phân cấp rõ: liên hiệp hợp tác xã đăng ký tại Phòng đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư; hợp tác xã đăng ký tại Phòng Tài chính – Kế hoạch thuộc Uỷ ban nhân dân cấp huyện.

Đánh giá: Việc phân cấp mạnh hơn cho cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện đã giảm tải công việc cho cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh, góp phần tạo sự thống nhất về thẩm quyền của cơ quan đăng ký kinh doanh. Do đó, có thể thấy rằng, đến thời điểm hiện tại, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh và cấp huyện cơ bản được hoàn thiện, đáp ứng được yêu cầu quản lý nhà nước, phù hợp với sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân.

Đánh giá thực trạng phân cấp thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực thành lập hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã

Về ưu điểm: Có thể thấy rằng, thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính về thành lập hợp tác xã đang được quy định tại Ủy ban nhân cấp huyện là hợp lý vì đây là cấp chính quyền đã rất gần gũi với người dân trong việc triển khai thực hiện các thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện cũng đã được trang bị đầy đủ về mặt vật chất, kỹ thuật và nhân sự để giải quyết các thủ tục hành chính cho người dân.

Về nhược điểm:

Theo quy định pháp lý hiện hành tại Khoản 2 Điều 23 Luật Hợp tác xã 2012 thì hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã đều là các tổ chức kinh tế tập thể và hồ sơ đăng ký hợp tác xã và liên hiệp hợp tác là tương tự như nhau. Bên cạnh đó, Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký hợp tác xã đã được đưa vào sử dụng ở cả cấp tỉnh và cấp huyện từ ngày 28/5/2019. Đây là hệ thống dùng chung cho cả đăng ký hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã. Cán bộ đăng ký kinh doanh cấp tỉnh và cấp huyện đều đã được đào tạo để có thể sử dụng thành thạo hệ thống này.

Do vậy, việc cơ quan đăng ký thành lập liên hiệp hợp tác xã và hợp tác xã được quy định tại hai cơ quan đăng ký khác nhau sẽ gây lãng phí về nguồn lực và chi phí cho việc: duy trì và phát triển Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký hợp tác xã; cho việc đào tạo cán bộ để thực hiện đăng ký hợp tác xã tại cấp huyện và đăng ký liên hiệp hợp tác xã tại cấp tỉnh mặc dù hồ sơ đăng ký thành lập của 02 tổ chức kinh tế tập thể này là tương tự như nhau theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, việc phân cấp thành 02 cơ quan đăng ký kinh doanh như vậy sẽ khiến người dân tốn thêm thời gian để nghiên cứu, tìm hiểu.

GIẢI PHÁP TẠO ĐIỀU KIỆN THUẬN LỢI HƠN NỮA CHO NGƯỜI DÂN ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP LIÊN HIỆP HỢP TÁC XÃ

Có thể thấy rằng, việc phân cấp thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực thành lập và hoạt động của liên hiệp hợp tác xã tại Ủy ban nhân dân cấp huyện sẽ không chỉ giúp giảm thời gian đi lại giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho đối tượng thực hiện thủ tục hành chính khi người dân không cần phải lên tận cấp tỉnh để giải quyết các thủ tục hành chính về liên hiệp hợp tác xã. Tuy nhiên, để triển khai giải pháp phân cấp trên một cách có hiệu quả thì đề `xuất tiến hành kèm theo một số điều kiện như sau:

- Một là, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật quy định về cơ quan đăng ký liên hiệp hợp tác xã như Luật Hợp tác xã và Nghị định hướng dẫn thi hành để có căn cứ triển khai, thực hiện.

- Hai là, tiến hành đào tạo, tập huấn cho cán bộ đăng ký kinh doanh cấp huyện về chuyên môn, nghiệp vụ để giải quyết các thủ tục hành chính về liên hiệp hợp tác xã, vốn là những thủ tục hành chính phức tạp hơn so với hợp tác xã.

- Ba là, nghiên cứu, sửa đổi, hoàn thiện Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký hợp tác xã để có thể tiến hành đăng ký liên hiệp hợp tác xã ở cấp huyện.

Theo Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp
Sign In

SỞ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ

Địa chỉ : số 9 - Đường Trường Chinh - Thành phố Bắc  Kạn - Tỉnh Bắc Kạn

Điện thoại : (0209) 3873795  Email: sokhdt@backan.gov.vn

Trưởng Ban Biên tập: Ông Trần Công Hòa - Giám đốc Sở

Giấy phép số 139/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Bắc Kạn cấp ngày 09/12/2020


Chung nhan Tin Nhiem Mang